Uznana alternatywa

Układ klawiatury Dvorak

Dvorak to najstarsza powszechnie używana alternatywa dla QWERTY: opatentowany w 1936 roku, kładzie wszystkie samogłoski i najczęstsze spółgłoski w rzędzie podstawowym, tak aby dłonie pracowały na zmianę.

Autor
August Dvorak
Z Williamem L. Dealeyem
Rok
1936
Norma ANSI od 1982
Ruch palców
−43%
względem QWERTY
Rząd podstawowy
72%
liter; QWERTY: 37%

Układy

Dvorak Simplified Keyboard: samogłoski pod lewą dłonią, częste spółgłoski pod prawą.

L małyL serdecznyL środkowyL wskazującyP wskazującyP środkowyP serdecznyP małyQ = klawisz wyjściowy

Na Dvoraku pisze się bezwzrokowo ze standardowym przypisaniem palców do klawiszy, na każdej klawiaturze.

Pomiary układu Dvorak

Układ Dvorak zmierzony na 23 331 słowach tekstu angielskiego i porównany z QWERTY.

Ruch palców−43%
Dvorak74,7 m
QWERTY130,0 m
Na 1000 słów. Mniej znaczy lepiej.
Rząd podstawowy+35 pkt proc.
Dvorak72%
QWERTY37%
Litery pisane bez opuszczania rzędu podstawowego. Więcej znaczy lepiej.
Ten sam palec−3,5 pkt proc.
Dvorak2,9%
QWERTY6,5%
Pary liter pisane jednym palcem. Mniej znaczy lepiej.
Zmiana rąk+12 pkt proc.
Dvorak67%
QWERTY55%
Pary liter, w których zmienia się ręka. Więcej znaczy lepiej.

Historia

  1. 1932August Dvorak i William Dealey składają wniosek patentowy po badaniach częstości liter w angielskim, budowy dłoni i zwolnionych nagrań filmowych osób piszących na maszynie.
  2. 1936Patent zostaje przyznany. Próby w szkołach, a później w marynarce wojennej USA, dają dobre wyniki; rządowe badanie z 1956 roku nie wykazuje korzyści.
  3. 1982ANSI uznaje Dvoraka za alternatywny standard. Dwa lata później Apple IIc trafia do sprzedaży z przełącznikiem QWERTY/Dvorak.
  4. DziśWbudowany w Windows, macOS i Linuksa. Programmer Dvorak Rolanda Kaufmanna dostosowuje go do pisania kodu.

Cel projektu: Umieścić najczęstsze angielskie litery, w tym wszystkie samogłoski, w rzędzie podstawowym pod najsilniejszymi palcami i sprawić, by dłonie pracowały na zmianę.

Zalety

  • Około 70% liter pisze się w rzędzie podstawowym, mniej więcej dwa razy więcej niż na QWERTY.
  • Samogłoski pod jedną dłonią, a spółgłoski pod drugą sprawiają, że w większości słów dłonie się przeplatają.
  • Wbudowany w Windows, macOS i Linuksa; od 1982 roku norma ANSI.

Wady

  • Przesuwa się prawie każdy klawisz, więc przejście oznacza długą naukę od nowa.
  • Z, X, C i V są rozrzucone, co psuje kopiowanie, wycinanie, wklejanie i cofanie jedną ręką.
  • Przesuwa się też interpunkcja: apostrof, przecinek i kropka są w lewym górnym rogu, a minus i ukośnik zmieniają miejsce.

Układ Dvorak w porównaniu

Na tle QWERTY i innych uznanych alternatyw, według ruchu palców na 1000 słów.

Wszystkie układy (48) →
Układ Dvorak w porównaniu z QWERTY i podobnymi układami
UkładRuch palcówWobec QWERTYRząd podstawowyTen sam palecZmiana rąkLewa ręka
Workman70,8 m−46%69%2,9%54%52%
Colemak-DH72,6 m−44%68%1,4%56%46%
Colemak73,3 m−44%75%1,4%56%46%
DvorakTA STRONA74,7 m−43%72%2,9%67%44%
Dvorak ProgrammerTA STRONA75,7 m−42%72%2,9%67%44%
QWERTY130,0 m—37%6,5%55%57%
„Lewa ręka” to odsetek naciśnięć klawiszy wykonanych lewą ręką.

Układ Dvoraka stworzyli August Dvorak i jego szwagier William L. Dealey, którzy złożyli wniosek patentowy w 1932 roku; patent przyznano w 1936.

Więcej uznanych alternatyw

Wszystkie układy klawiatury →
Ćwicz na układzie DvorakWybierz układ Dvorak w Ustawieniach, a klawiatura ekranowa i dłonie pokażą, gdzie jest każdy klawisz.